کانت از مسئله وجدان، بقاء و خلود نفس را اثبات مى کند. مى دانید که یکى از مسائل مهم بشریت همیشه این بوده است که آیا روح یا نفس انسان بعد از مردن، باقى و جاویدان و در عالم دیگرى سعادتمند و یا شقاوتمند است یا نه؟ نفس یا روح انسان با مردن انسان تمام و فانى مى شود؟ این یکى از مهمترین مسائل فکرى و فلسفه دنیاست. امروز اگر شما به همین دنیاى به اصطلاح ماشینى اروپا بروید باز فلاسفه بزرگ اروپا را مى بینید که بعضى از آنها مادى هستند و بعضى روحى.کانت معتقد است که با براهین فلسفه نمى شود بقاء و خلود نفس را اثادامه مطلب

مرگ در فرهنگ های باستانیاعتقاد به جاودانگی روح (نفس) از دیرباز در میان انسان‌ها وجود داشته است. در قبیله هیروکوز در شمال آمریکا هنگام به خاک سپردن مرده، پرنده‌ای را آزاد می‌کردند و می‌اندیشیدند که روح مرده با آن به پرواز در می‌آید. در روم باستان همین اعتقاد رایج بود همین اعتقاد در میان مردم چین در دوران بسیار قدیم مشهود است. در یونان قدیم روح با بدن نظیر سایه همراه است و جزئی بیهوده و مفارق از بدن است که هیچ ارتباطی با عواطف و احساسات و افکار فرد ندارد. در میان قبایل آفریقایی اعتقاد به زندگی جاادامه مطلب

بسم الله الرحمن الرحيم و إيّاه نستعينابهام بشر در زندگی پس از مرگ جريان معاد و زندگي پس از مرگ، آن‌چنان پيچيده و دشوار است كه آراء متفكران بشري درباره آن، بيش از آنچه كه درباره آغاز جهان و مبدأ عالم دچار دشواري شده، به ابهام و نابساماني برخورد كرده است؛ زيرا نه تنها ماديون و منكران مبدأ عالم، پاياني براي جهان قائل نبوده، منكر معادند، بلكه برخي از معتقدان به مبدأ عالم و مؤمنان به آفريدگار جهان نيز درباره قيامت ترديد داشته و آن را نپذيرفته‌اند و اين گذشته از پيچيدگي مسئله معاد، نكته ديگري دارد كهادامه مطلب

قرآن مىفرمايد: گروهى از بنى اسرائيل نزد يكى از پيامبران خود آمده و گفتند: ما بنا داريم در راه خدا با متجاوز ستمگر بجنگيم، ليكن نياز به يك فرمانده لايق داريم، پيامبر فرمود: من فكر نمى كنم كه شما مرد جنگ باشيد، آنان گفتند: با اين همه ستمى كه از متجاوز مىكشيم حتماً آماده جنگ در راه خدا هستيم. پيامبر گفت: خداوند طالوت را كه فردى شايسته و نيرومند و آشنا به مسائل رزمى است، به عنوان فرمانده شما معرّفى مىكند.آنگاه مردم در برابر اين وعده و فرمان پيامبر، به چند دسته تقسيم شدند: گروهى از داوطلبان جبهه و جادامه مطلب

اسیران خاک مطالب این وبلاگ کاملا از منابع مختلف است و حقیر هیچ از خود ننوشته ام معاد در جاهلیت حسین طاهری «جاهلیت» از «ج هـ. ل» است و جهل در مقابل علم. بدین روى، بسیارى از محققان اسلامى بر اساس مفاهیم قرآنى، «جاهلیت» را دوره جهل به خداى راستین و دین حق دانسته اند; اما گلدزیهر، ایزوتسو و برخى دیگر، «جهل» را در مقابل «حلم» (عقل) و «جاهلیت» را در مقابل «اسلام» قرار داده و گفته اند: در جاهلیت، «ارباب» داشتند، ولى اسلام بر اساس بینش توحیدى خود، روبه «رب» آورد و به جاى وثنى مذادامه مطلب

صور و گمان منکران معاد در قیامت این است که در برزخ توقف کوتا ه و اندکی داشته اند و خداوند در این باره در قرآن می فرماید:... فسیقولون من یعیدنا قل الذی فطرکم اول مرة فسینغضون الیک رءوسهم ویقولون متی هو قل عسی ان یکون قریبا• یوم یدعوکم فتستجیبون بحمده وتظنون ان لبثتم الا قلیلا. یا هر مخلوقی که در نظر شما، از آن هم سخت‌تر است (و از حیات و زندگی دورتر می‌باشد، باز خدا قادر است شما را به زندگی مجدد بازگرداند). آنها بزودی می گویند: «چه کسی ما را بازمی‌گرداند؟!» بگو: «همان کسی که نخستین بار شما را آفریادامه مطلب

خداوند در آیات 8 و 9 و 10 سوره مدثر می‌فرماید «فَإِذَا نُقِرَ فِي النَّاقُور، فَذَلِكَ يَوْمَئِذٍ يَوْمٌ عَسِيرٌ، عَلَى الْكَافِرِينَ غَيْرُ يَسِيرٍ»، یعنی (پس چون در صور دمیده شود، آن روز چه روز ناگواری است، بر کافران آسان نیست)، وقتی شیپور و صور دمیده می‌شود، آن برهه، آن مدت، آن زمانه، آن فضا، فضای سختی می‌شود، آنجا به کافران سخت می‌گذرد، در آن روز هیچ آرامش و دلخوشی برای کافران وجود ندارد. خداوند در آیه 11 سوره مدثر می‌فرماید «ذَرْنِي وَمَنْ خَلَقْتُ وَحِيدًا»، یعنی (مرا با آنكه او را تنها آفادامه مطلب

[ویرایش]بشارت بهشت از جانب خداوند، به زنان و مردان مؤمن در قیامت:«يَوْمَ تَرَى الْمُؤْمِنِينَ وَالْمُؤْمِنَاتِ يَسْعَى نُورُهُم بَيْنَ أَيْدِيهِمْ وَبِأَيْمَانِهِم بُشْرَاكُمُ الْيَوْمَ جَنَّاتٌ تَجْرِي مِن تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا ذَلِكَ هُوَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ؛ [۱](این پاداش بزرگ) در روزی است که مردان و زنان باایمان را می‌نگری که نورشان پیش رو و در سمت راستشان بسرعت حرکت می‌کند (و به آنها می‌گویند: ) بشارت باد بر شما امروز به باغهایی از بهشت که نهرها زیر (درختان) آن جاری استادامه مطلب

فرآیند تکاملی انسانانسان فرآیند تکاملی را در طول یک زمان مشخص و معینی می پیماید. هرچند که برخی از محققان و اندیشمندان بنابر آیات مربوط به عالم ذر، از وجود علمی و عینی (عین ثابته عارفان) در مقام فیض اقدس و فیض مقدس سخن گفته و بر این باورند که هر انسانی پیش از وجود خارجی مادی اش، در عامل و نشئه های دیگری به سر برده و در آن عالم است که از مردمان پیمان گرفته شد و امانت را پذیرفت و بار آن را به دوش کشید و سپس در یک حرکت دوری من الله و الی الله عوالم برزخ نزولی و جهان ماده و برزخ صعودی و عالم ملکوتیادامه مطلب

«قَالَ النَّبِيُّ صلی الله علیه واله فِي الْوَصِيَّةِ يَا عَلِيُّ مَنْ صَلَّى عَلَيَّ كُلَّ يَوْمٍ أَوْ كُلَّ لَيْلَةٍ وَجَبَتْ لَهُ شَفَاعَتِي وَ لَوْ كَانَ مِنْ أَهْلِ الْكَبَائِرِ»[1]. پیامبر خداصلی الله علیه واله فرمودند: کسی که هر روز یا هر شب یاد من بکند و صلوات بر محمد وآل محمد بفرستد برمن واجب می شود که شفاعتش بکنم. وقتی یادی از پیامبر کردی واجب می شود که پیامبر از شما شفاعت کند. «وَجَبَتْ لَهُ شَفَاعَتِي وَ لَوْ كَانَ مِنْ أَهْلِ الْكَبَائِرِ». این روایت هیچ وقت نمی گوید گناه بکن. این حادامه مطلب

واژة مرگ، مانند کلمة زندگی، هستی و پیدایش، مفهوم روشن و عامی دارد که بر کسی پوشیده نیست. اما در آن سوی این مفهوم همگانی و روشن، چیزی قرار دارد که شاید هرگز برای کسی درست و دقیق معلوم نگردد و شناخته نشود. علی7 در اسرار و رموز مرگ میفرمایند:«أیها الناس، کل امری لاق ما یفر منه فی فراره؛ والأجل مساق النفس، والهرب منه موافاته. کم اطردت الأیام أبحثها عن مکنون هذا الأمر فأبی ا اًلا اًخفأه. هیهات! علم محزون!»(1)«هر که از مرگ بگریزد، در همین فرارش با مرگ روبرو خواهد شد! چرا که اجل در کمین جان است و سرانجام گریزها، هم آغوشی با آن است! وه که چه روزگارانی در پی گشودن راز مرگ بودم! اما خواست خدا این بود که این اسرار همچنان فاش نشوند! هیهات! چه دانشی سر به مهر!».اما در میان این پدیدههای میرا و فانی، تنها انسان است که از این سرنوشت، یعنی مردن خبر دارد. همة جانداران میمیرند، ستارگان و کهکشانها فرو میپاشند، اما نمیدانند که میمیرند و نمیفهمند که خواهند مرد! جز انسان که میداند و میفهمد که خواهد مرد.انسان هم از آغاز پیدایش مرگ آگاه، نیست. بلکه بهتدریج با مفهوم مرگ آشنا میشود.موجوداتی که مرگ ندارند و نیز موجوداتی که از مرگ خود آگاه نیستند، از مرگ دلهره نداشته نگران هم نیستند. اما انسان با آگاه شدن از مرگ، مخصوصاً با آگاه شدن از مرگ خود، دچار اضطراب و نگرانی شده، چندین پرسش اساسی دربارة مرگ، بر ذهن و اندیشة او سنگینی میکنند:- مرگ یعنی چه ؟ - چرا باید مرد؟ - چگونه میمیریم؟ - بعد از مرگ چه میشود؟ - چه کسی یا کسانی از راز مرگ آگاهند؟ - میتوان مرگ رادامه مطلب

اگر ما به جهان آفرینش نظری بیفکنیم مشاهده می کنیم که سراسرجهان به طور یک پارچه در حرکت است ; حرکتی صعودی و تکاملی به سوی هدف. در میان این موجودات عالم انسان هم، چنین سیری را درپیش دارد. این حرکت از آغاز تشکیل نطفه شروع شده و با ملاقات پروردگار به اوج خود می رسد.خدا در آیه ای از قرآن به این مطلب اشاره فرموده است: «یاایهاالانسان انک کادح الی ربک کدحا فملاقیه; ای انسان حقا که توبه سوی پروردگار خود به سختی در تلاشی و او را ملاقات خواهی کرد.»انسان در این سیر به ملاقات خدا می رسد خدای تعالی در جایی می فرماید: شک و شبهه نکنید و بدانید «واعلموا انکم ملاقوه »همه شما انسان ها به ملاقات پروردگار نائل می شوید. باز در جای دیگر می فرماید: آن هایی که ملاقات پروردگار را تکذیب می کنند،آن ها راه یافتگان نیستند، راهشان را پیدا نکرده اند. حال این ملاقات پروردگار چیست؟آیا معنای ملاقات مرگ است؟ یا این که مراد از ملاقات پروردگار،رسیدن به لذایذی است که خدای تبارک و تعالی برای انسان فراهم کرده: نعمت بهشت، حورالعین، آب حوض کوثر آنی که «لاعین رات و لااذن سمعت » آن چنان نعمت هایی که نه گوش شنیده و نه چشمی دیده است آیا منظور این است یا مراد از لقاءالله «وجه الله » است.انسان باید آن قدر سیر معنوی کند تا به آن درجه برسد.حال از این سه معنا کدام یک مورد نظر است؟حقیقت این است که درک این مطالب برای انسان مشکل است، چون مامحدودیم، در فلسفه ثابت شده انسان محدود است جلوش باز نیست،این انسان از مادری به دنیا آمده و یک روزی هم از دنیا می رود،این محدوده بشر است. بچه ای که در شکم مادر است، از عالم دنیاخبر ندارد، آن چه هست در شکم مادر است، غذای او در آن جا ترتیب داده شده است. دفع سمومات در همان جا انجام می گیرد. وقتی کهادامه مطلب

۱. در قیامت جمعی از انسان ها به بهشت و جمعی دیگر به جهنم میروند. کسانی که به بهشت رفتهاند در آنجا جاوداناند؛ اما کسانی که وارد دوزخ شده اند، اکثر آنان از عذاب الهی نجات یافته وارد بهشت میشوند و تعدادی در جهنم باقی میمانند زیرا در قرآن کریم گروههایی همانند مشرکان، کافران، تکذیبکنندگان آیات الهی، تهدید به عذاب جاوید و ابدی شدهاند و براساس فرازی از دعای کمیل، خلود در عذاب مختص معاندان است یعنی کسانی که حق و حقیقت برای آنان روشن شده است اما از روی عناد و لجاجت به راه باطل ادامه میدهند. (و ان تخلد فیها المعاندین) و محتمل است خداوند تمامی گناهکاران را پس از مدتی، از عذاب خود نجات دهد و مقتضای رحمت الهی همین است [۱] بنابراین آنچه مسلم است خلود و جاودانگی در بهشت است.۲. نکته دیگر اینکه: در زندگی این جهان برای انسان حالت خستگی، دلزدگی و ملال پدید میآید و انگار انسان گمکردهای دارد که در پی آن است و به هر چیزی میرسد میپندارد آن را یافته است و به او دل میبندد؛ اما پس از مدتی احساس میکند که او نیست لذا احساس خستگی و ملال بر انسان عارض میشود و به دنبال چیز دیگر میرود. اما در جهان آخرت هیچگاهی خستگی و ملال بر انسان عارض نمیشود و قرآن کریم به این حقیقت اشاره دارد: لایبغون عنها حولا (کهف، ۱۰۸) یعنی هر گز تقاضای نقل مکان از آن جا نمی کنند و لذا اهل بهشت با اینکه همیشه در بهشتاند هرگز ملول نمی شوند. [۲]سرّ امر در این حقیقت نهفته است: حالت گم کردگی انسان در این جهان ناشی از آن است که هنوز انسان به دلداده واقعی و گمشده واقعی خود نرسیده است و لذا انسان همواره در حال تکاپو و تلاش برای رسیدن به آن است و به هر چیزی میرسد، گمشده واقعی خود را در او نمییابد اما در جهان آخرت اادامه مطلب

بنا بر این، خبر و یا به عبارتی وعده ای که خدای تعالی می دهد به اینکه معادی درپیش است حق بودنش به این معنا است که خلقت الهی به نحوی صورت گرفته که جز بابرگشتن موجودات به سوی او تام و کامل نمی شود، و از جمله موجودات یکی هم نوع بشر است که باید به سوی خدای تعالی برگردد.و این مانند سنگی است که از آسمان به طرف زمین حرکت می کند که با حرکت خود وعده سقوط بر زمین را می دهد، چون حرکتش سنخه ای است که جز با نزدیک شدن تدریجی به زمین و جز ساقط شدن و آرام گرفتن در روی زمین تمام نمی شود، اشیاء عالم نیز چنین اند، حرکتشان نهایتی دارد و آن برگشت به خدای تعالی است، به همان مبدئی که از آنجا حرکت را آغاز کردند، آیه زیر همین معنا را خاطر نشان ساخته می فرماید: " یا ایها الانسان انک کادح الی ربک کدحا فملاقیه" (1) دقت فرمائید. "انه یبدؤا الخلق ثم یعیده لیجزی الذین آمنوا و عملوا الصالحات بالقسط..."این جمله، جمله"الیه مرجعکم جمیعا"را تاکید، و معنای اجمالی رجوع و معاد را که این جمله متضمن آن است تفصیل و شرح می دهد. ممکن هم هست تعلیل آن جمله متقدم باشد، و بخواهد به دو حجت و برهانی که قرآن همواره به آن دو حجت بر اثبات معاد استدلال می کند اشاره نماید.حجت اول را جمله: "انه یبدؤا الخلق ثم یعیده"متضمن است، به این بیان که یکی از سنت های جاری خدای سبحان این است که هستی را به هر چیزی که می آفریند افاضه می کند، و این افاضه خود را به رحمتش آنقدر ادامه می دهد تا آن موجود خلقتش به حد کمال و تمامیت برسد، در این مدت آن موجود به رحمتی از خدای تعالی موجود شده و زندگی می کند و از آن رحمت برخوردار می گردد، و این برخورداری همچنان ادامه دارد تا مدت معین. بعد از آنکه آن مدت بسر آمد و موجود نامبرده به نقطه انتهای اجل معین خود رسادامه مطلب

مرگ هاي دشوار و آساناز قرآن و روايات بر مي آيد كه فرشتگان، جان همه انسانها را يكسان نمي گيرند، بلكه بعضي را با احترام و آساني و برخي ديگر را با خشونت و سختي. مرگ آسان غالبا براي صالحان و مومنان است. قرآن در اين باره در سوره نحل آيه 32 مي فرمايد؛ كساني كه فرشتگان "مرگ" روحشان را مي گيرند،در حالي كه پاك و پاكيزه اند به آنها مي گويند سلام بر شما وارد بهشت شويد،براي اعمالي كه انجام داديد. امام صادق(ع) نيز در اين باره مي فرمايد: مرگ براي مومن به سان بوييدن بوي خوش است كه به سبب خوشي آن به خواب سبك مي رود و همه دردها از او رخت بر مي بندد.مرگ تن و قلباز ديدگاه قرآن مرگ هم عارض تن مي شود و هم عارض قلب، آن گاه كه رابطه روح با بدن گسسته گردد، مرگ تن پيش مي آيد، ولي هنگامي كه انسان از نظر تفكر و تعقل در درجه اي بسيار پايين جاي گيرد و براي سخنان حق گوش شنوا نداشته باشند،قلب او مي ميرد. قرآن در اين باره در آيه 80 سوره نمل مي فرمايد؛ قطعا تو نمي تواني سخنت را به گوش مردگان برساني و نمي تواني كران را هنگامي كه روي بر مي گردانند و پشت مي كنند، فرا بخوانی.مرگ فرد و جامعهقرآن براي جامعه، همانند فرد، مرگ قائل است و مرگ جامعه بر اثر ظلم و ستم و گناه و نافرماني خدا پيش مي آيد. قرآن در اين باره در سوره اعراف آيه 37 مي فرمايد؛ براي هر امتي اجلي است كه چون فرا رسد نه ساعتي آن را پس اندازند و نه پيش وپروردگارت هرگز برآن نبوده كه شهرهايي را كه مردمش صالح اند،به ستم هلاك كند.مرگ افتخارآميزدر ميان مرگها، گونه اي هست كه شايسته است انسان به آن افتخار كند و آن مرگ در راه خدا، برپايي قسط و عدل، فراگيري علم و دانش، كسب روزي حلال و كسب معارف الهي و....است. قرآن در سوره بقره آيه 154 مي فرمايد؛ كساني كه در راه ادامه مطلب